Thay đổi nhịp tim - ngừng tim đột ngột

Nhịp tim của người lớn bình thường rơi vào khoảng 60-100 lần/phút. Tuy nhiên cũng có những trường hợp nhịp tim chậm hơn hoặc nhanh hơn mức trung bình. Người tuổi càng cao thì nhịp tim sẽ thay đổi cả về tần số và sự đều đặn, đó là dấu hiệu của tình trạng suy giảm sức khỏe.

Lý do tim đập nhanh

Gọi là tim đập nhanh khi nhịp tim từ 100 lần/phút trở lên trong lúc nghỉ ngơi. Có nhiều lý do khiến nhịp tim nhanh hơn bình thường như tập thể dục, dùng thức uống có caffein, khi căng thẳng, lo lắng, sốt cao, cường giáp, tăng chuyển hóa...

Lý do tim đập chậm

Gọi là tim đập chậm nếu trong lúc nghỉ ngơi nhịp tim dưới 60 lần/phút. Tuy nhiên khi bạn tập luyện thể thao thường xuyên, cơ tim sẽ khỏe hơn, dù nhịp tim giảm vẫn đảm bảo đẩy đủ máu nuôi cơ thể. Do đó một vận động viên điền kinh có nhịp tim lúc nghỉ dưới 40 lần/phút là bình thường, trong khi với người khác chỉ số này là bất thường.

Rối loạn nhịp tim

Rối loạn nhịp tim đặc trưng bởi nhịp tim bất thường, quá nhanh (>100 lần/phút) hoặc quá chậm (<60 lần/phút), không đều hoặc lúc nhanh lúc chậm; bệnh thường gặp ở nam nhiều hơn nữ (70% so với 30%). Khi các xung động điện tim không hoạt động bình thường - đánh giá dựa vào tần số, vị trí (tâm thất hay tâm nhĩ) và mức độ thường xuyên - người ta gọi đó là rối loạn nhịp tim.

Các dạng rối loạn nhịp tim thường gặp: nhịp nhanh đều, nhịp chậm đều, nhịp nhanh chậm từng lúc, tim loạn nhịp hoàn toàn (rung nhĩ).

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến rối loạn nhịp tim như:

• Rối loạn tâm lý, stress, gắng sức, sử dụng chất kích thích...
• Các bệnh lý tim mạch: thiếu máu cơ tim, bệnh van tim, bệnh tim bẩm sinh...
• Tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, rối loạn điện giải, do thuốc...

Rối loạn nhịp tim có thể là biểu hiện của nhiều bệnh lý nặng, đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời. Một số dạng cần lưu ý: rung nhĩ, nhịp nhanh thất, rung thất, suy tim, đột quỵ (cục máu đông di chuyển gây tắc hoặc vỡ động mạch não), và ngừng tim đột ngột, nhồi máu cơ tim.

Ngừng tim đột ngột

Ngừng tim đột ngột là tim ngừng hoạt động mà không có cảnh báo, ngay lập tức ngừng cung cấp máu cho não và các cơ quan khác. Người bệnh có thể ngã quỵ và: bất tỉnh; không phản hồi với lời nói hay kích thích đau; ngừng thở hoặc thở bất thường (thở ngáp cá).

Tổn thương do ngừng tim đột ngột liên quan trực tiếp đến thiếu máu não và thiếu máu nuôi các cơ quan, mức độ nặng nhẹ tùy thuộc thời gian thiếu máu. Ngoài ra còn do chấn thương khi đột ngột ngã quỵ. Nếu không được phát hiện và cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể nguy hiểm tính mạng.

Một số bệnh lý gây ngừng tim đột ngột: bệnh mạch vành, bệnh cơ tim, bệnh van tim, bệnh tim bẩm sinh, viêm cơ tim cấp do vi khuẩn, virus, độc tố, thuốc, độc chất. Nguyên nhân khác: điện giật, dùng thuốc quá liều/ngộ độc, xuất huyết nặng gây sốc giảm thể tích, thiếu oxy nghiêm trọng.

Người bị ngừng tim đột ngột cần được chăm sóc y tế ngay lập tức. Trong lúc chờ nhân viên cấp cứu, người nhà có thể cho bệnh nhân uống 1 viên Aspirin 80mg, xịt thuốc làm giãn động mạch vành (1-2 nhát dưới lưỡi). Việc phát hiện sớm biểu hiện ngừng tim đột ngột là vô cùng cần thiết để can thiệp kịp thời, bảo toàn tính mạng và tránh đột tử.